Economisch doemdenken in de buurtboekenkast

Buurtboekenkasten zijn al een tijdje een fenomeen in Amsterdam. Ik heb er nog nooit iets uitgehaald, maar mijn aandacht werd een paar weken geleden getrokken door een voorspelling over een ‘diepe economische recessie’ die ons te wachten stond in 2005.

Mevrouw Hoefnix is geveld door een naar virus, hoogstpersoonlijk zelf geïmporteerd uit een ver buitenland. Ik was op een congres, en de ene na de andere deelnemer werd geraakt door een biologische sniper die nooit miste. Het was als een film over de Eerste Wereldoorlog waarin je met je bataljon in de loopgraven zit en je kameraden een voor een ziet vallen – hoewel de slachtoffers het in ons geval voorlopig wel lijken te overleven. Voor mij blijkt het ergste pas na thuiskomst te zijn gekomen. Nog een geluk.

In 2020 was ik als een van de eersten in Nederland besmet met Covid, na een slecht getimed weekendje Barcelona. Laten we hopen dat ik deze keer eens niet patient zero van iets dodelijks ben. Mocht over een paar weken heel Nederland aan de schijterij zijn: sorry. Ik had het niet zo bedoeld.

Gelukkig heb ik leesvoer. Als mijn bonkende hoofd het toelaat, lig ik met boek in de hand op de bank. En – dit is een slechte brug naar het eigenlijke onderwerp van dit stuk – ik heb toevallig een paar weken geleden een greep gedaan in de buurtboekenkast. De oogst was als volgt:

Dat DIY-boek is best grappig en er staat een bureau in dat ik misschien nog weleens zou willen maken. Het boek ‘Een halfjaar miljonair’ blijkt helaas een roman, geen levensverhaal. En verder kijk ik uit naar de bovenste: ‘De man sterft uit’ van Bryan Sykes. Een anti-feministisch betoog dat ik al een tijd van naam ken, en het bewijs dat ook hoogleraren in Oxford de weg weleens kwijtraken. Ik verwacht mijn tijd hiermee schaterlachend door te brengen.

Maar dat boek ‘Deflatie in aantocht’ van Eric Mecking is interessant. Ik ken de schrijver niet, maar het boek is uit 2005, met een update uit 2008, dus het leuke is dat je achteraf kunt checken: heeft hij gelijk gehad?

Nou is het boek ongetwijfeld vooral bekend geworden omdat het de kredietcrisis van 2008 al voorspelde in 2005. Het boek dat nu op mijn tafel ligt, is de heruitgave uit 2008 waarin triomfantelijk met dat feit gezwaaid wordt. Maar daarna gaat het toch mis. De tweede voorspelling luidt volgens de achterflap als volgt: “In deze uitgebreide en geactualiseerde editie wordt helder uiteengezet dat we met deze kredietcrisis aan het begin staan van de grootste economische terugval sinds de jaren dertig. Ons staat een nieuwe grote depressie te wachten die in combinate met de toenemende vergrijzing wel moet leiden tot enstige problemen met onze pensioenen en de verworvenheden van de verzorgingsstaat.” Dat viel dus nogal mee: we leven inmiddels 16 jaar later en de diepe depressie heeft zich in die tijd niet aangediend. Het deflatie-spook evenmin – in tegendeel, zelfs. Mocht morgen toch een depressie aanbreken, dan kunnen we toch niet meer beweren dat die voortkomt uit de crisis van 2008.

Niet dat het Eric tegenhoudt; hij blijft verlekkerd uitkijken naar de ondergang. In 2011 moesten we goud kopen, in 2022 voorspelde hij een ‘historische crash‘, een jaar geleden nog stonden we volgens hem ‘aan de vooravond van een nieuw Lehman Brothers-moment‘ en volgens zijn nieuwste boek moeten we, je raadt het nooit, bitcoin kopen omdat het financiële systeem op instorten staat.

Moraal van het verhaal: elke waarzegger heeft weleens toevallig gelijk, maar daarmee worden zijn andere beweringen nog niet geloofwaardiger. Zelfs Michael Burry, die de crisis van 2008 ook zag aankomen en door de film ‘The Big Short’ beroemd is geworden, heeft er daarna nog vaak naast gezeten.

JL Collins, de man die mij aan het beleggen kreeg, zegt het met zijn gebruikelijke humor in zijn stuk ‘How to become a stock market guru and get on MSNBC‘. Iedereen kan beroemd worden met voorspellingen over de beurs, als ze maar dramatisch zijn. Zijn zeven stappen:

Step 1: Make a prediction for a huge short-term swing. Up or down doesn’t matter. But down is easier and might get you more play if you’re right.
Step 2: Document the time and date you made it.
Step 3: When it doesn’t happen wait a bit.
Step 4: Repeat Steps 1-3 until one day you’re right.
Step 5: Issue Press Release: Market Plunges!!!, just as (insert your name here) recently predicted.
Step 6: Clear your schedule for media interviews.
Step 7: Send me my 15% agent’s fee of your new-found wealth.

Collins vervolgt: ‘Oh, and keep in mind that once your guru status is established you’ll be expected to be able to repeat it. For months, maybe years, everything you say will be noted. Each misstep will be gleefully documented until you slip from view humiliated and discredited. But also rich if you’ve played your moment in the sun well.’

Ook Eric Mecking had één keer gelijk en daarna niet meer. Maar als in 2008 de achterflap van de heruitgave moet worden geschreven, kent de uitgever nog geen enkele twijfel. Vooral de zekerheid waarmee werkwoorden als ‘uitgelegd’, ‘onthult’, en ‘uiteengezet’ worden gebruikt, is heel komisch. Alsof de schrijver er niet naast kán zitten. Hij legt de enige waarheid geduldig uit en wij mogen braaf luisteren. En dat terwijl economische crises niet te voorspellen zijn, behalve dat ze af en toe gebeuren, en elke keer weer een andere oorzaak hebben. Maar dat geeft niet, want met Eric gaat het intussen prima. Het boek ‘Deflatie in aantocht’ is, voor zover ik kon vinden, zeker negen keer herdrukt, steeds met verschillende subtitels om aan te sluiten met de actualiteit. Verder heeft hij zijn “unieke cyclische beleggingssysteem Trend Tracker” om te handelen op de beurs. Zó nabij is de ondergang blijkbaar toch ook weer niet.

Ik ga het boek toch lezen. Gelukkig heb ik er niet voor betaald.