Met hetzelfde ongenoegen als vertrekpunt kom je soms op heel verschillende plekken uit. FI-aanhangers streven naar financiële onafhankelijkheid, tradwives geven die bewust uit handen aan hun man. Toch begin ik te denken dat ze vertrekken vanuit hetzelfde probleem.
Ik luisterde vorige week naar een bijzondere aflevering van de podcastserie ‘The Rest is Entertainment’ gemaakt door twee Britse media-figuren, Marina Hyde en Richard Osman. Ze bespreken de wereld van het entertainment op z’n allerbreedst: TV, film, boeken, muziek, internethypes, alles komt voorbij. Dat ze dat zo goed kunnen, komt doordat ze zelf bijna de hele sector bestrijken met hun talenten. Ze kennen bovendien iedereen, zodat een vraag van een luisteraar over Meryl Streep beantwoord wordt door een voice note van Meryl Streep zelf (want ze hebben blijkbaar haar nummer ofzo).
In de aflevering ‘Have tradwives killed feminism?‘ bespreekt Marina Hyde samen met een gast, onderzoeker James Kanagasoorian, het verschijnsel tradwife. Wat vinden hun volgers zo aantrekkelijk aan hun content?
Tradwives zijn razend populaire social mediafiguren (ze lijken in de echte wereld nooit te bestaan) die in hun Instagram of Tiktok een beeld projecteren van een vrouw die teruggaat naar een traditionele, onderdanige rol ten opzichte van hun man. Ze hebben besloten dat het feminisme enorm is doorgeslagen, of zelfs ‘de ware aard’ van de vrouw ontkent. Vrouwen zijn, volgens deze influencers, niet alleen ondergeschikt aan hun echtgenoot, maar zijn ook veel gelukkiger als ze zich daarin schikken. Ze horen in huis. Hun taak is zorgen voor hun kinderen en hun hardwerkende man. Hun Instagram en hun Tiktok staat vol met brood dat ze zelf gebakken hebben en broodtrommels vol spectaculaire lunches voor hun kinderen. Ze laten de financiële beslissingen – überhaupt de belangrijke beslissingen – over aan hun man, die er gewoon beter in is, want hij is een man. Er komt ook vaak nog een sausje eng Trumpiaans-Amerikaans christendom bij kijken, want dit fenomeen komt uiteraard uit de VS.
Hyde en Kanagasoorian bespreken in de podcast een onderzoek van een Britse universiteit naar de volgers van deze influencers. Zijn die volgers het echt eens met de influencers die ze volgen? Dat blijkt maar deels zo te zijn: ongeveer de helft van de volgers bekijkt dit fenomeen gefascineerd maar vindt het vooral verdacht, of weet het niet zo goed. De andere helft vindt deze levensstijl ook daadwerkelijk aantrekkelijk.
‘Is this about burnout?’
De onderzoekers vroegen naar de beweegredenen van die tweede groep ‘echte’ fans. Wat trekt de volgers aan in de tradwife accounts? Er werden volgens Kanagasoorian vooral drie redenen genoemd:
- De mogelijkheid om je kinderen op te voeden zonder schuldgevoel.
- Het moderne werkende leven is te gehaast.
- Dit leven ziet er stressvrij uit.
Veel mensen volgen tradwife accounts ook om de esthetiek. Ze houden van ‘cottage core’, of zouden terug willen naar een analoog, ruraal leven. Mensen die van hun telefoonverslaving af willen, die AI wantrouwen, hun eigen groenten verbouwen, nostalgisch zijn over het leven voor het internet, enzovoorts. Kanagasoorian vat hun mening samen: ‘Maybe backwards is better.’
In de podcast wordt terecht de vraag gesteld: ‘Is this about burnout?’ Ik denk dat een deel van de aantrekkingskracht van tradwives zit in het afwijzen van een aspect van de samenleving dat ook daadwerkelijk doorgeslagen is. Kijk naar die drie belangrijkste redenen die volgers noemen. Dat is eigenlijk drie keer dezelfde reden: het leven is te stressvol als je een baan, een gezin en een huishouden combineert. Dat gezin en het huishouden komen vaak grotendeels neer op de vrouw van het stel, zelfs als partners enorm hun best doen om dat eerlijker te verdelen. Rolpatronen zijn nu eenmaal hardnekkig. Vrouwen dragen dus de grootste last van het feit dat je tegenwoordig een dubbel inkomen nodig hebt om rond te komen. Het is niet zo gek dat vrouwen dan aangetrokken worden door een sprookje van een simpeler leven. Wie zou er eigenlijk geen tijd willen hebben om zelf je brood te bakken? Wie zou er niet af willen van het gevoel dat er aan alle kanten aan je getrokken wordt?
Tradwives besteden de stress uit aan hun man – lijkt het
FIRE-fans, mannen en vrouwen, zien voor een deel hetzelfde probleem als de volgers van tradwives. We hebben werken te belangrijk gemaakt en we hebben het te druk. We willen te veel, dus werken we allemaal voltijds, en nu zitten we klem. Half Nederland wordt meegesleurd door te veel werk, luxegoederen die het gebrek aan tijd moeten compenseren, verdien en uitgeven, verdienen en uitgeven, verdienen en uitgeven.
Ik vermoed dat tradwives – of tenminste hun volgers – ook klem zitten. Maar de tradwives zoeken een andere uitgang. Ze zeggen dat we zijn doorgeschoten. We moeten terug naar hoe het was. OK, verkrachting binnen het huwelijk werd gezien als het recht van de echtgenoot, maar je had tenminste wel tijd om te koken.
Tradwives wijzen overconsumptie helemaal niet af. Ze verzetten zich zelfs helemaal niet tegen de huidige cultuur, maar besteden de stress ervan uit aan hun man. Ze geven het project van de vooruitgang min of meer op en gaan terug naar de traditionele situatie, de veilige gevangenis, zonder de oorzaken van al die stress te bevragen. En dat is ook verleidelijk. Ik krijg ook weleens visioenen van mijn oma, die schijnbaar een leven had vol eieren rapen in het kippenhok, plantjes kweken in haar kas, en sokken breien voor de TV. Je zou zomaar kunnen vergeten dat haar leven veel zwaarder was dan het mijne.
Een tradwife zegt: ik wil terug naar een tijd waarin het leven van een vrouw simpeler was, en ik laat de stress over aan mijn man. Een FIRE-aanhanger zegt: ik wil vooruit naar een tijd waarin we allemaal minder hoeven te werken en waarin de stress niet uitbesteed hoeft te worden aan één partner, omdat die stress niet meer bestaat. Met medeneming van gelijke rechten en plichten voor iedereen – al is het alleen maar omdat vaders kun kinderen ook willen zien.
Misschien is dat wel een van de redenen dat FIRE meer mannen dan vrouwen aantrekt. Werken, geld verdienen, slim zijn met beleggen, het is nog steeds vaak de taak van mannen. Zoveel geld hebben dat je je daar nooit meer druk over hoeft te maken is heel aantrekkelijk als je geacht wordt voor het geld te zorgen. En we zijn allemaal een stuk gelijkwaardiger dan vroeger, maar nog lang niet helemaal.
Overigens zegt Hyde iets essentieels dat je bijna zou vergeten. Tradwife influencers verdienen meestal veel meer dan hun echtgenoten en werken heel hard. Ook al presenteren ze zich als traditioneel en passief, ze zetten zichzelf in de schijnwerpers en bouwen daarmee een imperium op waarin ze veel belangrijker zijn geworden dan hun eigen man. Het leven van een succesvol tradwife influencer is ontzettend druk en stressvol.
Je vraagt je af wie dan de vloer dweilt en de badkamer schoonmaakt. Dat zou zo maar die schoonmaakster kunnen zijn die nooit in beeld komt – een schoonmaakster die, vaak zwartwerkend zonder rechten, het geld verdient voor haar hele gezin en dus klem zit als geen ander.
Leave a Reply