De nieuwe Schijf van Vijf: gezonder én goedkoper

Er is een nieuwe Schijf van Vijf en daar zijn meningen over. Heel veel meningen. Hoefnix heeft er uiteraard ook een. Want de nieuwe adviezen zijn vaak goedkoper, en daar houden wij hier van.

Voordat ik losbarst over de nieuwe adviezen: als het over eten gaat, heb ik geen enkele aanleiding om superieur te doen. Niemand eet zo ongezond als ik. Ik eet alles, in grote hoeveelheden, behalve dan dat dat ‘alles’ zelden broccoli is. Daarnaast probeer ik al jaren minder vlees te eten, voor het milieu enzo, en daar komt precies niks van terecht. Yummmm een gehaktbal! OK, nog eentje dan… Bovendien word ik nogal eens opstandig van adviezen. Lazer op, ik kan zelf wel bedenken wat ik vanavond ga eten, dat idee. Maar af en toe leer ik mezelf een nieuwe gewoonte aan, en al die kleine beetjes helpen wel.

De Schijf van Vijf is meteen na lancering al een cultuurdiscussie geworden, en dat is best vermoeiend. Sommige media schreeuwen moord en brand, en beweren dat de directeur van het Voedingscentrum persoonlijk rond etenstijd komt inbreken om je gehaktbal te confisqueren. Anderen vinden het een politiek ding geworden, dat niet objectief is en probeert je milieuvriendelijk gedrag door de strot te douwen.

Daarom eerst even de feiten: alles wat het Voedingscentrum adviseert, is daadwerkelijk gewoon beter voor je. Niks geen ‘milieu op de eerste plaats’. Wat men wel doet, is daarnaast milieu meenemen als een extra motivatie. Of dat communicatief nou zo handig is geweest, weet ik niet zeker. Maar er zijn twee heel goede argumenten waarom de belasting voor de planeet een factor zou moeten zijn in de Schijf van Vijf:

  1. Een slecht milieu is heel slecht voor je gezondheid.
  2. Het klimaat is in zo’n slechte staat dat we allemaal in paniek zouden moeten zijn, dus net doen alsof je neus bloedt, is volkomen irrationeel. Adviezen die het klimaat extra belasten, zijn dus heel onverstandig.

Er was een tijd waarin de Schijf van Vijf wél een politiek vehikel was, dat ongezonde dingen adviseerde om de overheid van een probleem af te helpen. Dat was de tijd dat het Voedingscentrum adviseerde om veel melk te drinken. Daar was maar één reden voor: het melkoverschot. Dat is pas misleiding. Als de politiek in die tijd het lef had gehad de landbouwsector niet eindeloos in een wurggreep van subsidies en dwangmatige schaalvergroting te houden, waren we nu niet alleen gezonder maar hadden we ook meer ruimte, minder stikstof en minder dierenleed. En minder Caroline van der Plas.

Maar we dwalen weer eens af. Terug naar het onderwerp: geld. Want gezond eten is leuk, maar daar schrijven wij hier niet over. Wij gaan over de centen! Waarom dan toch die Schijf als onderwerp? Omdat het mij is opgevallen dat veel van deze adviezen echt alleen maar voordelen hebben. Het is gezonder, maar ook goedkoper. En nog steeds enorm lekker. En je voelt je beter. En je wordt er woest aantrekkelijk van. (Nou weet ik dat ‘aantrekkelijker worden’ niet meer haalbaar is voor Johan Derksen, dus als we nou afspreken dat hij lekker onbeperkt spareribs blijft eten, zijn we ook sneller van hem af. Iedereen blij.)

Maar nogmaals, we richten ons even op de financiële kant van de zaak. Wij van Voedingscentrum Hoefnix (medewerkers: 1 vrijwillige blogger) hebben de Hoefnix-bril van krenterigheid opgezet en de adviezen van het echte Voedingscentrum goed doorgelezen. Er zat een hoop moois tussen. Wij noemen:

  • De adviezen gaan gewoon over eten. En niet over toegevoegde proteïne (volslagen onzin, tenzij je bodybuilder bent als hobby, en waarom zou je dat nou zijn?), supplementen (meestal gevaarlijk en niet nodig, en bovendien geldklopperij) of andere desinformatie. Gewoon: eten. Een verademing! En het scheelt een hoop geld.
  • Groenten en fruit uit het seizoen zijn gezonder en goedkoper. Bovendien zit er minder gif op. Als je biologisch koopt, is het prijsverschil met bespoten groenten en fruit veel kleiner als je let op het seizoen.
  • Niks goedkoper dan kraanwater, en net zo lekker als water uit flessen – en gezonder, want geen microplastics.
  • Vis is duur, maar helaas zitten er tegenwoordig zoveel zware metalen in, dat je het beter niet vaker dan een keer per week kunt eten. Gelukkig is de lekkerste vis ook het beste voor je: zalm, haring, forel en makreel. Heerlijk!
  • Rood vlees is ongezond, èn het duurst. Als je wat vaker kip eet, of geen vlees, dan ben je goedkoper uit en heb je ook gezonder gegeten.
  • Enig idee hoe goedkoop bonen zijn?? Bizar goedkoop! En ook nog eens idioot lekker. Ik heb een heel kookboek alleen over bonen. En als je eenmaal een goede linzensoep hebt geproefd, wil je nooit meer terug naar je oude leven. Bovendien heb ik weleens uitgerekend hoeveel mijn favoriete linzensoep kostte, en toen heb ik hardop gelachen. Je kunt er een weeshuis mee voeden voor een prikkie. En dat is dan ook nog een weeshuis vol gezonde kindertjes.

Andere adviezen trek ik dan weer wat minder. Ik vind margarine een gedrocht dat niet voor niks in de oorlog is uitgevonden. Plantaardige alternatieven voor yoghurt zijn aan mij ook niet besteed. Aan de andere kant begint havermelk bijna net zo lekker te worden als gewone melk, en ik drink er zoveel van in mijn 35 dagelijkse cappuccino’s, dat het de moeite waard wordt. Helaas nog wel een beetje duur.

Deze week wordt een mooi experiment, want er komt een veganist bij mij logeren. Tien dagen blijft ze. Dan zullen we eens kijken. Ga ik trillen van vleestekort, of sta ik haar over tien dagen in blakende gezondheid uit te zwaaien, met een extra volle portemonnee?

Oh ja, nog één ding. Heb je die vragenlijst over online oplichting al ingevuld? Hij is hier te vinden. Ik schreef er afgelopen woensdag over. Ook als je nooit slachtoffer bent geweest, is je medewerking waardevol.


Posted

in

by

Tags:

Comments

20 responses to “De nieuwe Schijf van Vijf: gezonder én goedkoper”

  1. Schapie Avatar
    Schapie

    Heerlijk die soap van de afgelopen week, je kon de discussies en de hakken in het zand zo mooi van tevoren uittekenen. Ik ben nooit zo bezig met het Voedingscentrum, hun adviezen gaan uit van de meest stereotype ongezonde gewoontes uit de Hollandse klei, en fluisteren dan: ‘okee, toe dan, je kan het, doe maar één stapje… meer vezels in je bergen brood / een keer ultrabewerkt nepvlees in plaats van een frikandel / een knaagwortel erbij’. En dan snap ik het best.

    Waar ik persoonlijk geen fan van ben is de hyperfocus van het Voedingscentrum op graanvezels en zo min mogelijk zout in alles behalve brood, en sowieso de focus op sommetjes en individuele producten/ingrediënten. Zo zit gierst niet in de Schijf van Vijf wegens ‘weinig vezels’ (wat volgens het label op de verpakking niet eens klopt) en mosterd niet wegens ‘saus dus teveel zout en vet’ (mosterd bevat geen vet en nauwelijks zout voor een product dat je niet per ons naar binnen schoffelt). Een lunch met geroosterde knolselderij en broccoli en linzen en gierst en walnoten en een dressing van mosterd en olijfolie en appelazijn heeft dus 2 ‘dagkeuzes’ buiten de Schijf van Vijf, die volgens hun officiële adviezen *net zo goed* aan koekjes hadden kunnen worden besteed. Tsja. Ik ga uit van minimale bewerkingen en maximale variatie in wat ik eet, en als ik de sommetjes maak heeft mijn dieet als geheel meer vezels en minder zout dan wat het Voedingscentrum voorstelt. Maar liever maak ik geen sommetjes maar lekker eten.

    (Makreel mag trouwens van je lijstje met goede vis af, helaas, vanwege overbevissing. Gelukkig werkt gerookte haring net zo goed in een salade, en is er bij kleinere vissen zoals haring en sardines in verhouding ook minder accumulatie van zware metalen.)

    1. Mevrouw Hoefnix Avatar

      Ah bah, jammer van de makreel!

  2. Miss koopkracht Avatar
    Miss koopkracht

    Wat een heerlijk verhaal weer! Met veel plezier de discussies gevolgd. Iedereen valt over elkaar heen om uit te leggen waarom het voor hun anders ligt. Hey, het is maar een advies! Een keertje tempeh ipv kip proberen is iets wat voor veel mensen kennelijk bijna een gevecht tegen betutteling is geworden maar als je gewoon puur kijkt naar de prijs….kip is 2 a 3 zo duur. Voor een heel gezin tikt dat toch wel aan. Ik woon alleen. Verschil is al snel 1 euro. X 52 weken. Berekenhet.nl maakte er voor mij 688 euro van over 10 jaar bij 4 euro per maand bij 7% rendement. Lekker hoor, tempeh (zeg ik als omnivoor)

  3. De Bezitter Avatar

    Ik ben blij dat het Voedingscentrum meer aandacht aan peulvruchten besteedt. Hoewel verschillen de smaken heel erg, neemt het verbouwen van peulvruchten minder ruimte in beslag en in sommige gevallen zoals (zwarte) bonen stikstof in de bom vast te leggen.

    De volgende, en wenselijke, stap is aandacht besteden aan de CO2 –uitstoot die elk soort voedsel heeft. Zodoende kunnen mensen bewust(er) worden over de negatiever impact van het vlees. Met name rundvlees. Het neemt veel ruimte in beslag, runderen stoten veel CO2 uit en soja moet uit landen als Brazilië komen, want op den duur tot monoculturen van landschappen leidt en verarming van de voedselvoorziening en –zekerheid.

    Het is ook een pluspunt om aandacht aan de seizoenen te besteden. Dit kan kansen voor boeren bieden die op een milieuvriendelijke wijze willen produceren en zodoende wordt de ruimtelijke dimensie van productieketens kleiner.

    Tot slot, het eten van vlees in West-Europa is pas ‘’volks’’ geworden na de 2de w.o. Het is een redelijk ‘’recent’’ fenomeen dat vlees in overvloed is. Nu wetend over de gevolgen van de vleesindustrie voor klimaatverandering, slechte arbeidsomstandigheden in slachthuizen, en het dierenleed (o.a. ritueel slachten), kan ik maar juichen dat het Voedingscentrum men vraagt om minder vlees te consumeren.

  4. Marijke Avatar
    Marijke

    Wij eten lekker gevarieerd, weinig rood vlees (béh biefstuk) maar wel veel vis. Minstens drie keer per week, en ook nog wel eens een harinkje of portie kibbeling tussendoor. Of tonijn op brood en een garnalenkroket als snackje. We zullen dus wel niet erg oud worden ….
    Waar ik me vaak op verkijk is de soorten broodbeleg die er doorheen gaan: kaas, vleeswaren, lekkere spreadjes, eieren al dan niet gebakken en smeerworst of paté. Allemaal heerlijk! Maar zit je s’avonds veganistische bulgurschotel weg te werken, eet je bagger bij de lunch.
    Nou ja, alle beetjes helpen, toch?

  5. Tineke Avatar
    Tineke

    Wat is er gezond aan margarine? Als ik op het etiket lees wat er allemaal inzit, schrik ik me naar. Net zoals de havermelk hype, daar zit vaak zonnebloemolie of raapolie in. Dan haak ik alweer af. Zowel van de havermelk als het voedingscentrum.
    In vlees zitten ook veel goede voedingstoffen, vitamines en mineralen.
    Maar ook als je het APOE-4 gen (Alzheimer’s risico) hebt, geldt het advies juist aan alle dragers: eet meer rood vlees, houd je hersenen gezond.

    1. Mevrouw Hoefnix Avatar

      Ik heb het vermoeden dat hier een en ander niet aan klopt, dus ik ben eens in de onderzoeken gedoken rond dat gen en Alzheimer.
      Allereerst: de oorzaken van Alzheimer zijn grotendeels nog onbekend en de invloed van genetische factoren is relatief klein (de meeste mensen met dat gen krijgen bijvoorbeeld helemaal geen Alzheimer).
      Het klopt wel dat mensen met het APOE-44 gen (en alleen die variant) baat hebben bij vlees eten, dat wil zeggen: meer vlees dan normaal gesproken wordt aangeraden. MAAR. Er is *geen verschil in effect tussen kip en rood vlees*. Bovendien is ‘meer dan normaal wordt aangeraden’ waarschijnlijk nog steeds minder dan wij allemaal dagelijks eten. En tenslotte bestaat dat effect vooral bij Oost-Aziaten, en veel minder bij witte Europeanen en andere etnische achtergronden.
      Het gen bestaat wel bij een kwart van de Europeanen dus dat is een grote groep. Ik zou zeggen: kip blijven eten. 😉 Maar hoeveel dan genoeg is, kon ik zo snel niet vinden. En wanneer de gezondheidsnadelen van al dat vlees weer op gaan wegen tegen de voordelen van geen alzheimer krijgen, is al helemaal een lastige kwestie. Ik vermoed dat de meeste mensen nog steeds te veel vlees eten, ook de mensen met dit gen.
      Niks mis met zonnebloemolie, trouwens.

  6. M Avatar
    M

    Ik vind dat een voedingsadvies gebaseerd moet zijn op datgene wat de persoon nodig heeft en daadwerkelijk ook lust/ verdraagt. Ik zal nooit alleen maar seizoensgebonden groenten en fruit kunnen eten. Dat verdragen mijn darmen niet. Net zoals ik geen vis en schaal-en schelpdieren verdraag. Daarnaast heb ik juist het advies gekregen om juist meer zuivel te gaan gebruiken dan ik deed. En deze vooral NIET te vervangen door sojaproducten.
    En al die zogenaamde vleesvervangers zijn net zo slecht voor het milieu als vlees door alle toevoegingen. Eet gewoon minder vlees.

    1. Mevrouw Hoefnix Avatar

      Dat vleesvervangers net zo slecht zijn voor het milieu als vlees, klopt niet. Maar ik ben het met je eens dat je die ook niet nodig hebt. Gewoon minder vlees eten gaat ook zonder ingewikkelde schijven vol e-nummers. Maar ja, als je gewend bent aan groenten+aardappelen+stukvlees, dan is het even omschakelen…
      Het Voedingscentrum houdt natuurlijk geen rekening met specifieke aandoeningen en allergieën, dus voor jouw situatie snap ik dat het advies niet helemaal opgaat.

  7. Sylvia Avatar
    Sylvia

    Vlees en vis (en dat hoeft echt niet iedere dag), groente, zuivel, noten en zaden. Voedsel in de minst bewerkte vorm, zoveel mogelijk seizoensproducten van eigen bodem, alles met mate en eet geen producten die je grootouders niet als eten zouden herkennen. Dat lijkt mij een gezond verstand dieet.

    1. Mevrouw Niekje Avatar

      Dat van die grootouders vind ik net iets té Sylvia. Ik ben het met je eens dat je zoveel mogelijk onbewerkt moet eten, maar mijn grootouders hadden een wel erg beperkte keuze, ook aan producten die wel door de beugel kunnen.

      1. Sylvia Avatar
        Sylvia

        Dat snap ik hoor. Ik bedoelde er sterk bewerkte producten uit de supermarkt mee die vroeger niet bestonden. Zoals bijvoorbeeld een ‘drinkontbijt’.

        1. Mevrouw Niekje Avatar

          Ja, met dat soort producten liggen de schappen en staan de vakken vol. IK denk dat onze grootouders tureluurs zouden worden!

    2. Mevrouw Niekje Avatar

      Toevoeging bij mijn reactie op Sylvia: Ik bedoelde dat de keuze destijds erg beperkt was en dat er nu veel meer keuze is aan producten die zij niet herkennen, maar die wel prima gegeten kunnen worden in een gezond dieet.

  8. Fred Avatar
    Fred

    Mooi geschreven, zoals eigenlijk altijd wel. Alleen die mening over Johan Derksen gaat mij wel wat te ver. Ten eerste eet hij nauwelijks en wat hij eet is vegetarisch en ‘dan zijn we sneller van hem af, iedereen blij’ is gewoon een gemene opmerking, bijna een doodswens en ook al ben je het niet met hem eens, dat is toch ook niet nodig? Je kunt je verhaal ook heel goed doen en beargumenteren zonder dat soort teksten. En doet dat verder overigens ook. Klein uitglijdertje?

    1. Mevrouw Hoefnix Avatar

      Ik heb hier eens over nagedacht, ook naar aanleiding van een mailtje in mijn inbox. Dat hij vegetarisch eet, vind ik heel grappig en dat doet maar weer blijken dat we geen van allen in simpele hokjes passen.
      Of de grap nou te ver gaat, ik ben er nog niet uit. Letterlijk moet je het in ieder geval niet nemen. Van mij mag Derksen gewoon blijven leven. 😉 Zich wat beter gedragen, dat zou wel een grote vooruitgang zijn.

  9. Evelien Avatar
    Evelien

    Misschien niet gelijk een mening vormen als je niet weet waar je over praat,Johan Derksen eet al jaren vegetarisch!
    Verder zou ik de nieuwe schijf van 5 met een korreltje zout nemen aangezien om de 10 jaar veranderen.
    Wat nu gezond is kan over 10 jaar wel weer ongezond zijn en vice versa.

    1. Mevrouw Hoefnix Avatar

      Zie hierboven over Derksen.
      Maar de adviezen veranderen niet zo sterk. Dat groenten gezond voor je zijn, weten we al sinds mensenheugenis. Soms verandert de nuance een beetje, dankzij de wetenschap of omdat er dingen veranderen (bijvoorbeeld de zware metalen in vis).

  10. Mevrouw Niekje Avatar

    Hoi Hoefnix, ik had het niet beter kunnen vertellen! Ik vind soja (en andere vervangende) -yoghurt en -kwark niet lekker, zuivel wordt voor mij daarom lastig. De andere adviezen heb ik geen moeite mee en ik juich ze toe. Ik was al geen grote vleeseter en vind peulvruchten al heel lang lekker. Want ik kan ze lekker klaarmaken, dat is natuurlijk wel nodig want op zichzelf zijn ze niet zo bijzonder. Enfin… dat hoef ik jou niet te vertellen, maar dat moeten hele volksstammen nog leren. En al die mensen die meteen moord en brand gaan roepen denken inderdaad dat de voedingspolitie bij ze voor de deur staat een dezer dagen.

    1. Mevrouw Hoefnix Avatar

      Daar zeg je wat, je moet wel weten wat je met die peulen moet doen. Koken is natuurlijk ook een kunst. Nou ja, dat moeten we dan maar leren. Ik liet mijn slavinken vroeger ook altijd aanbranden, dat doe ik nu ook niet meer. 🙂

Leave a Reply to Sylvia Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Deze site gebruikt zo min mogelijk cookies, maar wel om bezoekers te kunnen tellen en laten reageren. View more
Cookies settings
OK
NIET OK
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Wie ben ik

Ik ben een particulier individu die blogt op hoefnix.net over besparen, beleggen en een beter alternatief voor levenslang voor je baas werken. Ik heb geen bijzondere kennis, en pretendeer ook niet anderen advies te kunnen geven over hun persoonlijke financiële situatie.

Comments

When visitors leave comments on the site we collect the data shown in the comments form, and also the visitor’s IP address and browser user agent string to help spam detection. An anonymized string created from your email address (also called a hash) may be provided to the Gravatar service to see if you are using it. The Gravatar service privacy policy is available here: https://automattic.com/privacy/. After approval of your comment, your profile picture is visible to the public in the context of your comment.

Cookies

If you leave a comment on our site you may opt-in to saving your name, email address and website in cookies. These are for your convenience so that you do not have to fill in your details again when you leave another comment. These cookies will last for one year.

Embedded content from other websites

Ik probeer embedded van externe content te vermijden. Als ik me er toch toe heb laten verleiden, geldt onderstaande. Articles on this site may include embedded content (e.g. videos, images, articles, etc.). Embedded content from other websites behaves in the exact same way as if the visitor has visited the other website. These websites may collect data about you, use cookies, embed additional third-party tracking, and monitor your interaction with that embedded content, including tracking your interaction with the embedded content if you have an account and are logged in to that website.

How long we retain your data

If you leave a comment, the comment and its metadata are retained indefinitely. This is so we can recognize and approve any follow-up comments automatically instead of holding them in a moderation queue.

What rights you have over your data

If you have left comments, you can request to receive an exported file of the personal data we hold about you, including any data you have provided to us. You can also request that we erase any personal data we hold about you. This does not include any data we are obliged to keep for administrative, legal, or security purposes.

Where your data is sent

Visitor comments are checked through an automated spam detection service.

Information we collect and store for statistics

We gather information about you during your website visit. During your visit, we monitor:
  • Pages Viewed: This helps us analyze site usage statistics and understand user behavior.
  • Browser user agent: we’ll use this for purposes like creating charts of views, most used browsers, etc.
  • An anonymize string created from your ip address, For example, 888.888.888.888 > 888.888.888.000).
  • An hashed string created from your ip address.

Who we share your data with

Niemand.
 
Save settings