Vorige keer bespraken we vijf dingen die in de bibliotheek te leen zijn. Vandaag behandelen we vijf dingen die je kunt doen in de bieb. En die zijn al net zo fijn.

Ik was van plan, toen ik begon aan het stukje van woensdag, om alles in één post te stoppen, maar dat past gewoon niet. Er is te veel. Het is allemaal te leuk en te nuttig. Uiteraard waren er veel mensen die al tips deelden in de reacties. De bibliotheek is populair. Godzijdank. Maar hier dus deel 2 van de redenen waarom de bieb geweldig is: vijf dingen die je kunt doen in je plaatselijke bibliotheek.

1. zitten – zonder geld uit te geven

Het lijkt lullig, maar het is fundamenteel. Je kunt er gewoon gaan zitten. Je roman schrijven, je huiswerk doen, huiswerkbegeleiding krijgen, met je leesclubje samenkomen, de krant lezen, een tijdschrift lezen, een boek lezen. Voor je uit staren. Je eigen thermosfles thee opdrinken.

Niemand die je vraagt of je nog wat wil bestellen, niemand die vindt dat je er niet hoort. Je kunt er soms wel iets te drinken krijgen, maar het hoeft niet. Je kunt plek innemen zonder geld uit te geven. Het lijkt niks maar het is eigenlijk revolutionair.

In een stad als Amsterdam levert dat weleens een situatie op dat iemand er duidelijk zit omdat hij nergens anders heen kan. Maar ook dat gaat in mijn bibliotheek verbazend harmonieus. Zit je er om je tentamens voor te bereiden? Prima. Zit je er elke dag, om wat voor reden dan ook? Ook goed – zolang anderen er geen last van hebben.

2. hulp krijgen – kosteloos

De Openbare Bibliotheek Amsterdam doet dit, en andere bibliotheken vast ook. Je kunt hulp krijgen als je vastloopt in formulieren van de gemeente, als je je Nederlands wilt oefenen, voor geldzaken, kwijt bent hoe DigiD werkt… Je kunt langskomen op spreekuren en dan zijn er vrijwilligers die je helpen. En die vrijwilligers zijn allemaal leuk.

3. online en offline Cursussen volgen – gratis

Ik zie in het online aanbod van de OBA (en ik heb de indruk dat dit het landelijke aanbod is) een heel scala aan leuke dingen. Van fermenteren tot leren hoe je je ADHD een beetje in het gareel krijgt, en van een hardloopschema opstellen tot veganistisch koken. Ik ga hier altijd enorm van uit mijn dak, want er is niks leuker dan nieuwe dingen leren. En hier ben je wel even bezig voor je alles hebt bekeken wat je leuk lijkt.

Maar nog leuker zijn de cursussen die in de bieb zelf gegeven worden. Je kunt leren robots bouwen, programmeren, hout bewerken, werken textiel, 3d-printen, laser snijden… Sommige cursussen zijn voor volwassenen, andere voor kinderen. Dat is heel jammer, want ik zou ook best willen leren hoe je een Robloxgame maakt, of een tijdcapsule.

4. tijdschriften lezen – zonder ze te kopen

Als je zoals ik een lange geschiedenis hebt aan abonnementen op tijdschriften, die je vervolgens jarenlang in je huis hebt liggen, is het enorm verfrissend om je te bedenken: één bezoekje aan de bieb en je hebt ze allemaal gehad. En je fietst gewoon zonder bagage weer naar huis.

Het aanbod op papier is natuurlijk niet eindeloos. MAAR. De bieb staat voor niets, want zie hier: de PressReader. ‘Online databank PressReader bevat duizenden kranten en tijdschriften uit meer dan 100 landen en in 60 verschillende talen. Zodra je verbinding maakt met het wifi-netwerk van de OBA, ben je automatisch ingelogd. Het is ook mogelijk om de kranten en tijdschriften uit PressReader thuis of onderweg te lezen. Nadat je via het wifi-netwerk van de OBA de PressReader-site of -app hebt geopend, kan je een week lang overal alle kranten en tijdschriften lezen en downloaden.’ Hoe verzinnen ze het…

5. je kinderen laten voorlezen – voor niks

Er zijn voorleesvrijwilligers die zo populair zijn dat we zelf nauwelijks nog in de bieb passen. Dan worden we onder de voet gelopen door kuddes kinderen die niet weten hoe snel ze in die voorleeshoek moeten komen. In jouw woonplaats is ook vast zo’n voorleesheld. Het programma staat op de website.

Je kunt aan de titels van dit rijtje wel zien dat er een rode draad is. Dit alles is gratis. Voor niks. Zonder te betalen. Gebeurt door vrijwilligers. Je hoeft niks te kopen. Meestal hoef je niet eens lid te zijn. Van alle hierboven genoemde dingen is er maar één die alleen voor leden toegankelijk is, namelijk de cursussen. De rest is er voor iedereen.

Is de bieb dus de beste plek in elke stad, elk dorp en elke andere woonplaats in Nederland? Misschien wel. Word gewoon lid. Dan steun je dit alles, en je steekt er verbazend veel van op. Zoals ik, vorige week, omdat het rustig was in mijn bieb en ik een boek tegenkwam over paddenstoelen voor kinderen (!) en dat zo mooi was vormgegeven dat ik het niet kon laten liggen. Kijk maar eens in het inkijkexemplaar bij bol.com. Die tekeningen! Hoe dan ook, nu weet ik dus alles over paddenstoelen.

Nu zit ik op de bank met mijn koffie, en als ik op ‘publish’ heb gedrukt voor deze blogpost, ga ik verder met mijn stripboek. Het is een getekende versie van ‘l’Étranger van Albert Camus. Een graphic novel, zoals dat dan heet. Maar het is natuurlijk gewoon een stripboek. (Plaatje zien? Hier kan dat.)

Van beiden had ik het bestaan niet geweten als ik niet nu elke week in de bibliotheek kwam. Een prachtplek, en dat is het.

Ik heb een nieuwe vrijwilligersbaan! Ik werk een dag in de week in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA). Het is leuk. Leuke collega’s, je leert een heleboel, en je doet ook eens iets nuttigs met je vrije dag.

De eerste dag mocht ik al meteen eerste hulp verlenen aan een collega. Zo zie je maar weer: vrijwilligerswerk komt zelfs nog van pas als je er alweer mee opgehouden bent, want ik was jarenlang eerstehulpverlener bij evenementen en sporttoernooien enzo. Je hebt er altijd wat aan. Ik werd er een beetje moe van om op een vrije zaterdag om zes uur op te staan voor een marathon, maar ik kan nog steeds je hart een herstart geven, als het nodig mocht zijn.

Ik kom dus tegenwoordig regelmatig in de bieb, omdat ik verwacht word te verschijnen. Het is een drukke vestiging, dus er gebeurt van alles. Heerlijk.

En je blijkt er van alles te kunnen lenen waarvan ik dat nooit had bedacht. Hier mijn top 5 van onverwachte dingen die je in de bibliotheek kunt lenen.

1. Kookboeken

Het zal wel dom zijn, maar ik had me dus nooit gerealiseerd dat kookboeken ook in de bieb staan. En ze zijn populair. Dat snap ik wel, want ik zag ooit Yotam Ottolenghi op tv vertellen dat uit elk verkocht kookboek gemiddeld één recept wordt gekookt. Eerst vond ik dat schandalig (‘nep-foodies!’) maar toen dacht ik nog eens aan alle kookboeken op mijn kookboekenplank en hield ik verder maar snel mijn mond. En nam me voor ze vaker te gebruiken.

Maar je kunt die boeken dus ook gewoon niet kopen, en ze lenen bij de plaatselijke bibliotheek. Blader hem door, kies dat ene recept dat je statistisch gezien gaat gebruiken, en breng hem lekker weer terug. Hoef je je ook nooit schuldig te voelen dat je Yotam’s statistiek in stand houdt.

2. Reisgidsen

Nog zo één. De bieb heeft reisgidsen! Je kunt natuurlijk in een mooie stad hier ver vandaan in een TikTokrij gaan staan, maar je kunt je ook echt verdiepen in de plaats van bestemming, zonder dat het je weer een reisgids kost die je daarna nooit meer gebruikt. In mijn vestiging staan er misschien wel honderden. Plus andere boeken die over de stad gaan, bijvoorbeeld essays of historische boeken. Wel netjes terugbrengen en niet in de trein naar Gdansk laten liggen.

Ook leuk, trouwens: een boek meenemen dat zich afspeelt in je reisbestemming. Ik las in mijn roadtrip naar Griekenland per ongeluk een boek dat zich afspeelde in voormalig Joegoslavië, net toen ik daar was. Wist ik niet, want het was De Camino van Anya Niewierra en ik dacht dat het over, nou ja, de Camino zou gaan. Ik had het uit een buurtboekenkastje getrokken, en blijkbaar de achterflap niet eens gelezen voor ik het inpakte. Het gaf de reis een extra lading.

3. luisterboeken

Audible, het populaire audioboekenplatform van Amazon, is dus onderdeel van Amazon en daarom evil, maar gelukkig kun je gewoon voor heel veel minder geld luisterboeken lenen op de website van je bibliotheek. Ik heb de catalogus nog niet helemaal bekeken maar het zijn er heel veel, volgens mij.

4. Tijdschriften

Vooral grote bibliotheekvestigingen hebben tijdschriften over van alles. Vroeger las ik elke twee weken de OOR in de bieb, samen met mijn broer. We hadden geen geld voor een abonnement. Je mag de oude nummers van tijdschriften lenen. Dat doet bijna niemand. Ik deed dat vroeger ook niet, want ik wist niet dat het kon. Of misschien kon het toen nog niet. Hoe dan ook: ga eens in de zoveel tijd gezellig naar de bieb en lees desnoods de hele plank leeg, of neem ze mee naar huis.

5. zelfhulpboeken

Er is een hoop onzin op de zelfhulpboekenmarkt, maar er zijn ook boeken over bijvoorbeeld je geestelijke gezondheid die wel zinnig zijn. Bij ons worden veel boeken uitgeleend over bijvoorbeeld rouwverwerking, ADHD of opvoedingsproblemen. Zware problemen vragen waarschijnlijk therapie of andere begeleiding van een echt mens, maar met een boek kom je soms ook al heel ver.

Sowieso staat de hele informatie-afdeling van de bieb vol met nuttige boeken over fotografie, kunstgeschiedenis, voedingsleer, handwerken, doe-het-zelf, en meer van die dingen. Ik sta er op rustige momenten zelf ook te bladeren.

Hier vind je je dichtstbijzijnde bibliotheek.

Dit was deel 1. Deel 2 staat hier.

Elk kwartaal schrijf ik een post over de vraag: hoe is het met mijn vermogen? Lig ik nog op schema voor mijn gedroomde pensioendatum van 31 december 2029?

Nou beginnen die updates wel een beetje saai te worden. Dat heeft – naast het feit dat ik de laatste tijd wel weer genoeg over mijn vermogen heb geschreven – twee redenen:

1. de beurs blijft gestaag stijgen

De beurs weigert al een tijdje zich iets aan te trekken van de drama’s die zich in de echte wereld voltrekken, alsof de beurs niet gewoon afhankelijk is van de echte wereld.

Klimaatverandering is nu serieus de economie aan het bedreigen, in het centrum van de aandelenhandel is een kleuter bezig de rechtstaat af te breken (en die heb je toch echt nodig voor een succesvolle economie), diezelfde kleuter is trouwens ook de halve begroting van zijn land aan het spenderen aan een catastrofale oorlog in het Midden-Oosten, en oh ja. AI dreigt ons allemaal te vermoorden, als ik de experts mag geloven. Datzelfde AI waar de grootste 7 bedrijven in de S&P 500 al jaren al hun geld – en vooral ook andermans geld – in steken. (Behalve Apple, leerde ik van een podcast deze week.)

Je zou zeggen: daar word je toch een beetje zenuwachtig van. Dat worden we niet. Nou ben ik een indexbelegger, dus ik word pas zenuwachtig als iemand op 31 december 2029 de stekker uit de economie trekt – hoewel dat opgegeten worden door die AI-robots me ook best vervelend lijkt. Maar de koers van de beurzen wordt bepaald door mensen die gaan gillen als ze morgen geen winst hebben gemaakt. Waarom gaan die niet gillen? Ze gaan vooral gillen als de rente stijgt (dat vinden ze slecht) of de rente daalt (dat vinden ze goed).

Verder heb ik er ook geen verstand van. Ik blijf gewoon doordieselen in mijn inleg. En dat is verklaring nummer twee van mijn saaie kwartaalupdates:

2. Ik blijf gestaag inleggen

Vroeger deed ik nog weleens wat geks. Een grote hap extra inleggen, voornamelijk. Dat gebeurt allemaal niet meer. Ik krijg salaris op de 24e van de maand, en drie dagen later beleg ik 55% van dat salaris, volautomatisch, in mijn indexfonds. Dat is nu al sinds mei 2024 het bedrag van €2500. Nooit meer, nooit minder. Behalve in december, maar daar zullen we het de volgende kwartaalupdate over hebben.

De update

En wat is er gebeurd dit kwartaal? Niet zoveel. Ik heb €7500 ingelegd. Er kwam daarnaast een bescheiden ‘winst’ bij. Niet veel dit keer, want de rente stijgt de laatste maanden, en dat vinden beleggers dus niet leuk. Bovendien kan het niet altijd feest zijn, en feest was het vorig kwartaal al.

Ik eindigde het vorige kwartaal met €146.618, en woensdagavond, de laatste dag van september, was dat €157.773.

Ik ben weer een mijlpaal voorbij: mijn vermogen is de anderhalve ton gepasseerd. Dat ik dat nauwelijks gevierd heb, zegt veel over hoe die dingen werken: in het begin is alles spannend, en maakt winst en verlies heel veel indruk. Later raak je gewend aan grote bedragen. Dat is ook mij gebeurd: van de eerste twintigduizend was ik behoorlijk van de leg, maar deze 150k ging bijna geruisloos voorbij. Dat is extra gek omdat die 150k betekent dat ik nu over de helft van mijn doelbedrag ben. Dat realiseer ik me nu pas, tijdens het schrijven. Raar, hoor…

Dat gaat weer anders worden als ik de tweede ton binnen heb. Die gaat met veel bombarie gevierd worden, kan ik alle lezers en lezeressen verzekeren. Hopelijk ergens volgend jaar.

En de drie ton zal al helemaal tot hondsdolheid leiden, want dat is mijn FIRE-bedrag. Dat wordt het startsein voor mijn ontslag. De wijde wereld in.

Ik zeg dat nu wel, maar het is niet helemaal een automatisme. Die drie ton is ruim voldoende om eind 2029 te stoppen met werken. Stel dat ik die drie ton ineens morgenochtend blijk te hebben, dan komt dat eigenlijk te snel. Dan is mijn opgebouwde pensioenpot nog wat lager dan in 2029, en ik moet dan langer doen met die drie ton.

Tenzij die AI-robots ons toch komen opeten, natuurlijk. Dan is een tientje wellicht al genoeg, voor mijn laatste avondmaal.

Een nawoord. Ik kwam deze week een citaat tegen van Paulien Cornelisse:

“Als je twijfelt tussen wel of geen discobal, dan altijd wel een discobal.”

Briljant gezegd, en het is ongetwijfeld een deel van een nog grappiger en betekenisvoller langer citaat. En als de buurman met de klopboor thuis is en mij zijn boor kan lenen, dan ga ik straks die discobol die hier al (letterlijk) jaren in de hoek ligt, eindelijk eens ophangen.

Ja sorry, daar ben ik weer, nog één keer over die FIRE-datum. Ik heb gemaild met Xander, de bouwer van de Early Retirement Calculator, en dat leverde belangrijk nieuws op. Voor mij en voor anderen die de calculator gebruiken.

Dit is een extra aflevering van mijn serie over mijn FIRE-datum. Hieronder de eerste drie afleveringen.

• Deel 1 Hoefnix beschuldigd van One More Year Syndrome over het feit dat mijn geplande FIRE-datum van eind 2032 eigenlijk meer een gok was, dan de uitkomst van een berekening.
• Deel 2 Hoeveel vermogen heb ik precies nodig voor FIRE? waarin ik uitzocht met o.a. de Early Retirement Calculator dat ik minder dan drie ton nodig heb, en dat ik dat normaal gesproken ergens in 2029 zou moeten hebben.
• Deel 3 En wanneer ga ik nou ontslag nemen? waarin ik besluit al eind 2029 ontslag te nemen in plaats van in 2032.

De Early Retirement Calculator heeft héél veel opties, en daar zou je best een beetje van de draad kwijt kunnen raken. Toen ik er mijn gegevens invulde, leek het aanvankelijk behoorlijk intimiderend, maar je komt er eigenlijk prima uit. Ik schreef erover in deel 2. Alleen bij het blokje over vermogensbelasting had ik in al mijn wijsheid (dat wil zeggen: in al mijn besef van gebrek aan kennis) alle opties op de defaultwaarden laten staan omdat ik aannam: Xander snapt het vast beter dan ik.

Dat is natuurlijk niet altijd de juiste weg. En Mr. Groeigeld wees mij in de comments erop dat ik niets had ingevuld bij ‘Box-3 inkomen/schulden’ en dat leek hem best gek, omdat je toch een deel van je portfolio verkoopt en in het nieuwe stelsel dus belasting betaalt.

Als ik een schatting van die winst invoerde, deed ik ineens bijna twee keer zo lang over mijn reis naar FI. Dat was een beetje jammer, maar gelukkig kwam er zulk goed nieuws uit die calculator, dat ik een paar maanden er prima bij kon hebben.

Maar toen dook Xander, die de Early Retirement Calculator gebouwd heeft, op in de comments van deel 3. Kijk, dat is nou het voordeel van wereldberoemd zijn. Dan komt Mr. ERC zelf even reageren.

Hij schreef:

Erg leuk om te lezen! Ik wou alleen nog even zeggen dat je op de calculator geen portfolio onttrekkingen in hoeft te voeren bij het vakje “Box-3 Inkomen/ Schulden”. De site weet hoeveel geld je nodig hebt en berekent daar automatisch de belasting voor.

Dit vakje heb ik alleen toegevoegd zodat mensen met een box 3 hypotheek of huurinkomsten naast het aandelenportfolio dit accuraat mee kunnen nemen. Misschien een goed idee om onder het vakje nog even een reminder te schrijven, zoals ik dat bij box 3 (2026) wel gedaan heb.

Hoera! Ik heb het nog even per mail gedubbelcheckt bij Xander, en het klopt. Leeg laten en gewoon de site lekker laten rekenen is de juiste weg, tenzij je in het vastgoed zit. Ik ben van plan dat niet te doen.

Mijn eerste schatting dat ik dus met een beetje mazzel ook al binnen twee jaar FIRE kan zijn, klopte dus. Lekker, man. Dat gaat me bijna te snel. Ik moet nog een paar dingen afmaken op mijn werk! Ik hou mijn datum dus voorlopig op eind 2029 en/of drie ton (whichever happens first), maar heb er nu nog meer vertrouwen in dat het dan helemaal goedkomt. Ik heb dan zelfs naar schatting ruim tien procent meer vermogen dan ik volgens de calculator nodig heb. Ook een soort One More Year Syndrome…

slagingskans

Ik heb Xander nog iets gevraagd in mijn e-mail, en ik geef ook daarvan zijn antwoord door, voor het geval je ook een beetje op het verkeerde been was gaan staan.

Het gaat over de slagingskans van je FIRE-datum. In de berekening van je FIRE-bedrag vul je de gewenste slagingskans in, en ik heb dat op 95% gezet. Als ik dan vervolgens kies voor de andere berekening die de site kan doen – de ‘pensioen slagingskans’ – en dezelfde datum aanhou, valt de slagingskans een stuk lager uit. Ik schreef er al over. Hoe komt dat?

Dat heeft te maken met een opeenstapeling van risico’s. Als je de slagingskans vandaag berekent, zonder te weten wanneer je je FIRE-datum bereikt, neem je ook de onzekerheid mee die de komende jaren – waarin je nog werkt – met zich meebrengen. In werkelijkheid weet je op je FIRE-datum al meer dan nu: je zult dan precies weten hoeveel vermogen je hebt, en daar je ontslagdatum op aanpassen. Xander legt het zo uit (de bedragen en percentages zijn fictief en alleen als voorbeeld):

De slagingskans die je invult (95% in jouw geval) geldt alleen in de “Bereken Pensioenleeftijd” modus. Zodra je switcht naar “Bereken Slaginskans” verdwijnt het veld ook. Je kunt dan zelf aangeven wanneer je met pensioen wilt, en daarvoor rekent het programma de slagingskans uit.

Waarschijnlijk heb je hier eind 2029 ingevuld, wat ook het resultaat was van de “Bereken Pensioenleeftijd” berekening? Ik snap dat het dan verwarrend kan zijn dat de calculator geen 95% slagingskans geeft. De reden dat de slagingskans lager is, in dit geval 85%, komt doordat er nog 3 jaren opbouw (tot eind 2029)  zijn inbegrepen in deze berekening.

Uit de eerste berekening met “Bereken Pensioenleeftijd” kwam dat je bijvoorbeeld 95% slagingskans hebt als je eind 2029 FIRE gaat met ca. 300k. Het oranje zeshoekje laat je verwachte vermogensgroei zien (mediaan). Er is dus een 50% slagingskans dat je eind 2029 daadwerkelijk 300k hebt. 50% kans dat het langer duurt, en 50% kans dat het sneller gaat. Maar als dat precies lukt, dan heb je een 95% slagingskans zodra je FIRE gaat. “Bereken Pensioenleeftijd” kijkt dus alleen naar de afbouwfase als het gaat om slagingskans. De gekleurde zeshoeken laten drie verschillende scenario’s zien voor de vermogensgroei in de opbouwfase. Maar voor de afbouwfase hebben ze alle drie 95% slagingskans.

Maar bij “Bereken Slagingskans” werkt het dus net iets anders. Je geeft als eis mee dat je eind 2029 met pensioen gaat. Ook al is de vermogensgroei tot eind 2029 slechter gegaan dan gehoopt, ga je alsnog met pensioen. In die scenario’s heb je dus nog geen 300k. Omdat deze modus zowel de opbouwfase en afbouwfase combineert, komt de slagingskans over de gehele periode lager uit dan die 95%.

Zo, is dat ook allemaal even rechtgezet. Ik heb de genoemde posts al aangepast, en ik hoop dat iedereen even lekker losgaat op de Early Retirement Calculator, zodat je wat meer inzicht hebt in hoe je ervoor staat.

Het kan zomaar meevallen, zoals een vriend van me met wie ik afgelopen weekend op de pont naar Amsterdam-Noord stond. Die vertelde ik over deze calculator en kwam de volgende dag tot de conclusie dat hij nu al FI is. Dat is niet meteen gek, want hij heeft een erfenis gekregen en is al 55. Zoals we al eerder zagen, zijn heel veel mensen al FI rond die leeftijd, vaak zonder het door te hebben. Hij zou gek worden van niet werken, maar toch. Leuk om te weten.

Half juni plaatste ik een post met daarin zinnen als ‘ik ben een groot fan van automobilistje pesten’. Daarop kreeg ik een paar reacties die mij gebrek aan nuance verweten.

Onderstaande blogpost schreef ik in juni, maar ik heb er vervolgens nog eens een paar weekjes over nagedacht, want het is een lastig onderwerp. Hierbij plaats ik hem alsnog.

De post in juni ging over de NS-aanbieding die door de overheid gesponsord is. Die reacties over gebrek aan nuance hadden natuurlijk gelijk. Af en toe ongenuanceerd zijn vind ik grappig. Ik gebruik de taal van de Telegraaf graag als badge of honour.

Dat botte gevoel voor humor valt wel vaker verkeerd, zoals een tijdje geleden toen ik iets schreef over Johan Derksen. Ik kreeg zelfs een e-mail (die ik overigens nog steeds moet beantwoorden). Ik vind die reacties overigens niet erg. We kunnen best een beetje gezellig van mening verschillen. En ongenuanceerde uitspraken roepen nu eenmaal reacties op.

Bovendien is het probleem van klimaatverandering niet op te lossen door elkaar te wijzen op dingen die we beter moeten doen, dus heel veel mensen die sputteren tegen dingen die je zelf kunt doen om het klimaat te redden, hebben ook nog wel een punt. Wat er vooral toe doet, zijn collectieve maatregelen door overheden, zoals de achterhaalde techniek van de verbrandingsmotor een zachte maar zo snel mogelijke dood laten sterven. En verbieden dat wereldsterren en miljardairs nog langer zorgeloos met hun privévliegtuigen overal heen vliegen. Het zou wel helpen als we allemaal zouden stoppen met stemmen op partijen die vinden dat “kop in het zand” nog steeds een verstandige strategie is.

Helaas bleek een klimaatontkenner zich in de discussie te mengen, en ontstond een debat vol van desinformatie. Of zo iemand zich daar zelf bewust van is, of zich voor een karretje laat spannen, is nooit helemaal duidelijk. Ik neem aan dat de meeste mensen oprecht zijn, al is het alleen al omdat mijn blog te klein is voor serieuze aanvallen zoals bijvoorbeeld het trollenleger dat deze site belaagt.

Maar klimaatontkenning is wel een groot probleem, en ik wil geen platform zijn dat aan desinformatie bijdraagt, dus heb ik een paar reacties verwijderd.

Bovendien misten veel tegenargumenten het punt. Ik onderscheid vijf typen (OH NEE het zijn er vijf – deze keer is het echt per ongeluk) die ons niet verder brengen – en als bonus eentje die wel hout sneed.

Vijf argumenttypen die suggereren dat je niets hoeft te doen

1. De maatregel die je noemt, heeft geen zin want ik heb een groep mensen gevonden die erop een uitzondering zijn.

Deze is niet altijd onzinnig, maar meestal is die groep zo klein dat de maatregel nog steeds heel nuttig is. Bijvoorbeeld: het OV is geen oplossing want sommige mensen hebben nachtdienst/wonen afgelegen. Die groep is klein. Als iedereen die met het OV kan, de auto wegdeed, zou de hele kwestie al opgelost zijn.

2. De maatregel die je noemt, heeft geen zin want ik heb een groep mensen gevonden die zich wel aan deze regel houden, maar niet aan een andere, dus die zijn hypocriet.

Die groep is niet hypocriet, maar inconsistent. Hypocriet zou zijn als je milieumaatregelen predikt terwijl je er niet in gelooft en er zelf ook niet naar handelt. Wat er in werkelijkheid aan de hand is, is dat niemand 100% milieuvriendelijk kan leven.

Het gaat er niet om perfect te zijn, maar om met z’n allen zoveel mogelijk te doen. Perfectie eisen van een milieubewust iemand is vooral misselijkmakend omdat die eis vaak komt van iemand die zelf helemaal niets doet, of zelfs ontkent dat er een probleem is.

3. De maatregel die je noemt, is onzinnig want ik heb een paar nadelen gevonden die weliswaar niet opwegen tegen de voordelen, maar ik beweer dat dat wel zo is.

Hier is het onderscheid tussen de echte klimaattrol en gewoon een slecht geïnformeerd iemand heel lastig te maken. Een voorbeeld verscheen ook in de comments van de post in juni, namelijk het idee dat electrische auto’s net zo slecht (of slechter) zijn als auto’s op fossiele brandstof. Dat is echt desinformatie die blijkbaar voor veel mensen toch geloofwaardig overkomt. Ik link nog maar eens naar een overzicht van voor- en nadelen van de ANWB, toch bepaald geen club van klimaatdrammers. Nog meer details vind je bij de RVO. Meer info nodig? Er is ook nog Milieu Centraal. Geloof je het pas als je het hoort van echte milieufreaks? Zie Greenpeace. Samenvatting: e-auto’s zijn veel beter voor het milieu dan fossiele auto’s: ze stoten 60% minder uit, inclusief de productie van de batterij. Er zijn ook nadelen, maar de voordelen zijn veel groter. En de techniek rond batterijen ontwikkelt zich onverstoorbaar verder, waardoor de voordelen nog groter zullen worden. Ook de Volkskrant schreef er onlangs nog eens over. Als je dit dus echt gelooft, ben je in desinformatie getrapt. Kan gebeuren, het is mij ook weleens gebeurd, maar je moet wel de moed hebben om dan te erkennen dat het zo is.

4. De maatregel die je noemt, is onzinnig want er is geen klimaatcrisis.

Tja. Hier houdt het op. Als je dit echt gelooft, kan ik je alleen maar vragen: wie denk je dat er echt iets te samenzweren heeft? Vind je het echt niet verdacht dat alle klimaatontkennende grote namen allemaal stinkend rijk zijn en verdienen aan olie, kolen en gas? Waar heb jij belang bij? Schone lucht en een toekomst voor je kinderen, of miljardairs nog rijker maken?

5. Ik mag jou gewoon niet, omdat je a) te veel geld hebt, of b) in Amsterdam woont, of c) links bent.

Milieuactivisten zijn vaak irritant, dat klopt. Maar we hebben wel gelijk. De klimaatverandering gaat iedereen, ook boeren en hun kinderen, ook Telegraaflezers, en ook VVD-stemmers heel hard treffen.

Ik las in de comments van de post over de NS-aanbieding wel wat elementen uit deze categorie. Dingen in de sfeer van op de man spelen. Feit is dat ik zelf geboren ben op het platteland maar naar school ging in de grote stad, en daarbij volop ‘genoot’ van het gebrek aan goed OV. Feit is ook dat ik nu eenmaal dol ben op rechtvaardigheid en een schone planeet, en dat ik daarom logischerwijs links ben. Dat gaat tegen mijn eigen belang in, inderdaad. Blijkbaar roept dat agressie op.

Al deze argumenttypen komen via verschillende wegen tot dezelfde conclusie: geef het maar op, het heeft toch geen zin. De echte trol kenmerkt zich door zó behendig tussen de verschillende typen te wisselen, dat het niet duidelijk is of het iemand is die het probleem wel ziet maar nèt een haakje of een oogje ziet aan precies die oplossing die je noemt, of dat hij/zij gewoon ontkent dat er een probleem is. Lekker fijn en ongrijpbaar, en het resultaat is altijd: gaten geschoten in je verhaal. Het argument hoeft niet te kloppen, het hoeft alleen maar twijfel te zaaien. Het is niet zozeer reageren op je verhaal, het is online trollen. Met als doel klimaatmaatregelen vermijden.

Nou is het leuke van dit blog dat het mijn blog is. Ik hoef dus niet in discussie te gaan, hoewel ik dat in juni wel heb gedaan. Ik ben heel vaak best een chagrijnig iemand, en dit was zo’n moment. Probleem is dat je er alleen maar chagrijniger van wordt, je energie verspilt, en de trol een platform geeft dat hij helemaal niet zou moeten hebben. Maar dat hoeft dus niet. Ik ben hier in mijn eigen huis, en ik hoef niemand koffie te geven en een plek op de bank, om vervolgens braaf te luisteren naar de onzin die zo iemand predikt, net zo lang tot hij er zelf genoeg van heeft en afdruipt.

Helaas heeft een echte klimaattrol ook een paar tactieken om je steeds opnieuw uit de tent te lokken. Ik bedenk er nu drie, maar misschien vergeet ik er een paar.

drie tactieken om uw blogger te verleiden tot het serieus nemen van de trol

a. “Je weerlegt mijn ‘feiten’ niet dus ik heb gelijk,” is er zo eentje. Slim, want niet zelden laat je je dan verleiden tot eindeloze discussies met iemand die de feiten niet accepteert, en zelf geen onderbouwing geeft. En als ze extra slim zijn, zorgen dat ze redelijk en genuanceerd klinken. Dat maakt hun verhaal niet minder krom en onjuist, maar ze doen het niet voor degene met wie ze praten. Ze doen het om bij anderen het zaadje van de desinformatie te planten. 

b. “Altijd een grote mond over vrije meningsuiting maar je pleegt censuur.” Ook een populaire, ook al is hij een stuk minder sterk, want zo iemand is vergeten wat het woord ‘censuur‘ betekent, maar toch trappen er altijd wel mensen in. Het is onzin. Je hoeft van je eigen huis geen open riool te maken zodat allerlei figuren er vrijelijk in kunnen schijten.

c. “Je bent naief omdat je de overheid/ de mainstream media/ de ‘wetenschap’ gelooft.”

Klinkt verleidelijk. Ik zou de mensen die dit denken, willen uitnodigen de theorieën waar ze wel in geloven, net zo kritisch te bekijken als de autoriteiten die ze niet geloven. Als je een goed onderbouwd wetenschappelijk feit niet gelooft en een warrige YouTubevideo zonder bronnen of bewijzen wel, dan gaat er toch iets mis.

nieuwe regels

Ik heb een paar comments onder de post over de NS weggehaald. Die kwamen van een of twee mensen (ik weet niet of het dezelfde persoon is) die ontkennen dat er een acuut klimaatprobleem is. Daarmee verdwenen onvermijdelijk ook een paar reacties van anderen.

Ik ben vanaf nu van plan desinformatie over het klimaat niet te publiceren. Mocht ik ooit een reactie van je verwijderen of niet plaatsen, terwijl je gewoon iets wilde bijdragen, dan spijt het me zeer. Ik waardeer iedereen die graag reageert op mijn stukjes en eigen ervaringen of tips wil delen, en er is altijd een grijs gebied. Het kan zijn dat ik er naast zat, of dat ik weer eens chagrijnig was. Kan gebeuren. Online communicatie blijft lastig, ook al zijn we bijna allemaal gewoon aardige mensen. Ik hoop dat je je niet laat wegjagen door een eventuele foute inschatting.

BONUS

Er was ook iemand die een heel goed argument had tegen het ‘Nederland-ticket’, namelijk dat het helemaal zijn doel niet bereikt. De meeste mensen die er gebruik van maken, gingen al met de trein.

Die reactie snijdt hout. Ik had er ook niet aan gedacht dat het zo kan werken, en al helemaal niet dat ik zelf het voorbeeld ben van zo iemand die voordeel haalt uit deze actie, terwijl ik geen last heb van hoge benzineprijzen. Ik heb immers geen auto.

Dat was dus een enorm goede bijdrage. Een beetje een domper, dat wel.

Ik zeg op dit blog heel weinig concreets over mijn werk, vooral omdat het de bedoeling is dat niemand in mijn organisatie erachter komt dat ik Hoefnix ben. Ik hoop die geheimzinnigheid vol te houden tot ik ontslag neem. Dat is, zoals gezegd, hopelijk eind 2029.

Dat ik met zo’n specifiek einddoel rondloop, zonder dat mensen dat mogen weten, dat is wel lastig voor iemand met mijn karakterprofiel. En nu las ik ook nog een blogpost van medeblogger MrFireStation uit de VS. Daarin deed de schrijver iets dat zó stiekem en zó verleidelijk is, dat ik er nu al jaren over nadenk.

MrFireStation (zo’n label FIRE is echt een eindeloze bron van woordgrappen…) is inmiddels al jaren gestopt met werken, maar ooit werkte hij in een typisch groot Amerikaans bedrijf. Hij hield zijn plannen voor zich, net als ik. Iets beter dan ik. Hij had wel gesprekken met oudere collega’s over hun pensioen, maar hield wijselijk zijn mond over het feit dat hij zelf nóg eerder zou stoppen met werken dan veel van die oudere collega’s.

Maar helemaal zwijgen deed ‘ie toch niet… Hij deed zelfs iets heel geniepigs. Hij zette een countdown naar zijn FIRE-datum in het zicht van iedereen op de eerste pagina van al zijn PowerPoint-presentaties. Als een soort van seriemoordenaar die hints achterlaat op het lijk van zijn nieuwste slachtoffer omdat hij eigenlijk ontdekt wil worden, zette MrFirestation een teller in zijn slides die het aantal weken tot zijn ontslag terugtelde tot nul. Dit schrijft hij erover:

“The number is up on a screen for all to see, but very few (anyone?) would ever notice it. Even if they did, they would have no idea what the number means or why it is there. I even managed to put it into a presentation that our group recently made to our CEO. A number of us worked on the presentation, but no one noticed when I slipped “43” into the background of the title page.”

Sinds deze post uit 2015 is hij diverse keren teruggekomen op dit stiekeme tellertje en hoeveel lol hij ermee had. Hij had ook een privé-countdownsysteem aan de binnenkant van een van zijn kastdeurtjes, wat ik nog gewaagder vond, en op de dag dat hij ontslag had genomen, outte hij zichzelf met een foto op zijn blog.

Wat denken jullie. Ik heb een heel vergelijkbare werkomgeving. Ik geef ook veel PowerPoint-presentaties. Zal ik…? MrFireStation deed dit pas in het laatste jaar, en daar ben ik nog niet, dus wellicht is het nog wat vroeg. Ik zal me nog even inhouden. Een teller heb ik al wel, op mijn telefoon. Op onderstaand screenshot uit augustus staat hij op 168 weken. Dat klinkt bijna angstaanjagend dichtbij.

Er staat 31 oktober 2029 als laatste dag omdat ik twee maanden spaarverlof heb opgebouwd. Dat kan nog oplopen, maar misschien ook niet.

Sowieso kan er nog van alles veranderen. Misschien heb ik half 2029 al mijn drie ton, en hou ik er eerder mee op. Misschien breekt de crisis uit, aanstaande dinsdag ofzo, en gaan alle plannen overhoop. Zoals de meeste kinderen niet op de uitgerekende datum worden geboren, zal ik ook wel niet precies op 31-10-2029 mijn laatste werkdag beleven. Maar aftellen is wel heel leuk.

Normaal gesproken bestaat deze serie uit blogposts over geldverspilling. Waarom in godesnaam besteed je je geld aan electrische kussentjes, een concertkaartje van €360 of flessen water terwijl je kraan beteuterd toekijkt?

Het antwoord is simpel: omdat marketing bestaat, en marketing heel goed is in zijn werk: jou behoeftes aansmeren die je nog niet had. Een behoeftig mens geeft geld uit, en dat is jouw enige rol in dit spelletje.

Dat is niet het probleem bij het monster dat we vandaag gaan proberen te begrijpen – en niet alleen begrijpen. Als het kon, zou ik dit fenomeen ook liefst nu, op dit blog, ter plekke ontmantelen en in afzonderlijke delen cremeren. Maar dit fenomeen gaat niet over onzinnige uitgaven, maar over onzinnige besparing. Het is schreeuwend onrecht dat toch zwijgend wordt ondergaan, zonder dat de slachtoffers met trekkers de snelweg opgaan of voor een ministerie gaan staan met een spandoek. De slachtoffers accepteren hun lot omdat hen is verteld dat dit efficiënter werken is.

Ongeacht allerlei deftige verklaringen van de rechten van de mens en wetboeken overal ter wereld, die marteling toch echt verbieden, worden grote groepen mensen werkdagen lang opgeborgen in ruimtes die eufemistisch ‘kantoortuin’ heten.

Die ruimtes ‘tuinen’ noemen is hetzelfde als een gevangenis hernoemen tot ‘kuuroord’. Ik zie geen tuin. Ik zie geen bomen, geen gras en geen bloemetjes. Laat staan een fris briesje of een vogeltje, een libelle desnoods, want het raam kan niet open. Frisse lucht is voor het laatst in de kantoortuin geweest toen het gebouw werd gerenoveerd in 1993. Er zijn waarschijnlijk muizengeraamtes die ook al sinds dat jaar in de ventilatieschachten liggen. De rest van de muizenmoleculen is met de jaren verdwenen in de longen van de werkende mens die jaren van zijn leven heeft zitten ademen in de kantoortuin, en die jaren nooit meer terugkrijgt.

Ook geen plantenweelde, dus. Ik zie wel een paar van die enorme planten in plantenbakken met korrels, en van die tuitjes die uit de potgrond steken. Daar gooit eens per half jaar een medewerker van de leverancier een paar honderd liter water en ‘voedingsstoffen’ in, en in dat opzicht heeft de plant wel wat gemeen met de medewerker. Samen zitten deze levende wezens, geboren voor de vrije wilde wereld, gevangen in de kantoortuin met klimaatcontrole. Niet alleen het klimaat wordt hier gecontroleerd, maar ook de levende wezens. De plant krijgt water met ‘voedingsstoffen’, de mens krijgt ‘koffie’. Samen lijden zij, zonder dat ze ooit een woord zullen wisselen.

Het koffieapparaat is eigenlijk een absurdistisch gebeuren. Je stopt je mok onder een tuit, en je moet erop vertrouwen dat die tuit koffie produceert. Of dat echt zo is, of dat de vloeistof alleen de juiste kleur en een benadering van de juiste smaak heeft, dat zul je nooit weten. Ook de melk kan van alles zijn. Die is een soort van beige-grijs. Het beste is er verder niet al te zeer over na te denken en je te richten op je deadline en je mailbox. Dan overleef je het langst in de kantoortuin.

Het voordeel van een medewerker zijn en geen plant, is dat de kantoortuin voor jou een dagbehandeling is. Jij mag ‘s avonds naar huis. Als je geluk hebt, is dat huis op fietsafstand zodat je onderweg wat van de muizenmoleculen kunt uitademen.

Een extra probleem van de kantoortuin is dat die bijna altijd ingericht wordt met de beruchte flexibele werkplekken. Waar is je collega? Geen idee. Samenwerken in je team? Heel veel succes, Henk is vandaag een half uur later dan gewoonlijk en de enige plek die nog over was, is zeventien bureaus verderop. Je kunt wel nog naar hem zwaaien.

Natuurlijk zijn alle flexplekken flexibel, maar sommige zijn flexibeler dan andere. Sommige plekken hebben een subtiel – of minder subtiel – vlaggetje dat geplant is door iemand als Connie, die de administratie doet en die wat meer last heeft van territoriumdrift dan de rest. Dat vlaggetje kan allerlei vormen aannemen, bijvoorbeeld een eigen plantje, of een hele serie pennenbekers en andere bureauspullen, of een vest dat permanent over de bureaustoel hangt (wat ook als voordeel heeft dat de stoel niet verdwijnt naar het bureau van iemand met een minder ingewikkelde ruggengraat) maar de boodschap is duidelijk:

Van. Mij.

En ik geef Connie groot gelijk. Zij is de spil van het kantoor, werkt als één van de weinigen vijf dagen op kantoor, en zonder haar zouden mensen niet eens weten waar de fucking paperclips zijn, laat staan hoe de printer werkt. Toen zij bij dit bedrijf begon, had ze nog een eigen bureau met een ladeblok vol met haar eigen spullen. Haar kantoor deelde ze met twee gezellige collegaatjes, niet met een hele kudde trainees die volgend jaar weer een andere kantoortuin zullen bevolken. Het raam kon open, en dat was in de eerste jaren van het rookverbod heel handig.

Al die trainees en andere collega’s kwamen ook niet om de haverklap vragen waar iedereen was, want iedereen was waar je hem of haar verwachtte: aan een eigen bureau, in een kantoor met waarschijnlijk een paar teamgenoten. Al die collega’s konden ook met die teamgenoten overleggen zonder dat er een overlegruimte gereserveerd moest worden, en er stond een telefoon op je bureau waarmee je gewoon kon bellen, zonder dat je weg hoefde te lopen uit de ‘stilteruimte’ waar 34 mensen probeerden zich te concentreren. Je kende alle nummers van je collega’s uit je hoofd. Als ze niet opnamen, kreeg je vanzelf Connie aan de lijn, die kon vertellen of je collega op vakantie was, even buiten roken of in overleg.

Elke andere vorm van werken dan de flexplek is natuurlijk inmiddels onzinnig gemaakt door het thuiswerken. Je eigen bureau is zonde van de ruimte, als die drie werkdagen per week leeg blijft. Maar moeten we met z’n allen in zo’n grote ruimte? Ik zie de directeur van onze afdeling soms vertwijfeld zoeken naar een plek, hoewel hij die eigenlijk verder niet nodig heeft, omdat hij toch alleen maar in overleg zit, in overlegruimtes die hij weer niet nodig had gehad als hij gewoon een eigen kamer zou hebben, met een paar stoelen om een ronde tafel.

Vroeger, in een vorige baan, had ik een eigen kamer, die verder alleen op mijn thuiswerkdag gebruikt werd door een paar werkstudenten. Ik was de enige met een eigen kamer (ik was de nieuwste aanwinst in het team en paste niet meer in de vleugel van het gebouw, dus ik werd geparkeerd in een kamer wat verder van de rest), dus iedereen met roddels of een frustratie over de baas kwam bij mij uitrazen. Een eigen kamer bleek paradoxaal genoeg enorm gezellig. Nu kun je niet even de kamer van een collega meer binnenlopen. Je kunt wel in de grote kantoortuin op zoek naar die collega en dan maar een duf gesprekje voeren. Dat moet dan natuurlijk een gesprekje zijn dat anderen wel mogen horen, en mag dus niet gaan over die vette roddel over Connie en de financial controller. Ze willen dat duffe gesprekje trouwens niet horen, want ze zijn aan het werk. Er zijn zelfs mensen die met een koptelefoon met anti-geluid op hun werk aan het doen zijn, en een betere illustratie van wat de kantoortuin mensen aandoet, is wat mij betreft niet mogelijk.

Toen de kantoortuin geïntroduceerd werd bij de IT-afdeling van een van mijn eerste werkgevers, werden vooral de programmeurs (niet zelden ergens op het autisme-spectrum) stapelgek van alle herrie om hen heen. Eén van de collega’s werd zelfs gek van het geluid van de ventilatie. Ze vroegen om een plek op de zolder van een ander gebouw, die allemaal kleinere kamers had. Die zolder stond leeg. Het was er in de zomer bloedheet en in de winter stervenskoud, maar ze konden tenminste werken. Kregen ze niet. Sommigen vertrokken, en eentje begon voortaan elke ochtend om zeven uur en vertrok weer om half vier, om maar zo min mogelijk last te hebben van de herrie die je nu eenmaal maakt met 60 man in een grote hal met systeemplafond.

Ik werkte in dat andere gebouw, met die zolder. Ik had twee kamergenoten. We hadden een staande lamp bij de Ikea gekocht zodat we de lelijke TL-verlichting niet aan hoefden te doen, er hing een whiteboard waar we belangrijke berichten op schreven, en we hadden onze eigen planten. Ik had een ladeblok met daarin persoonlijke spullen, zoals een trui voor als het kouder was dan ik had gedacht (tot een muizenfamilie besloot in mijn trui de kinderen groot te brengen, wat ik nog niet eens zo erg vond maar wel jammer van de trui) en een droppot.

Die kantoortuin en andere domme hypes in het leven van een mens met een kantoorbaan, die maakt wel zeker 15% van mijn motivatie voor FIRE uit, en 75% van mijn behoefte aan thuiswerken. Waarom accepteren we dat dit normaal is? Waarom moeten mensen om zeven uur beginnen of een koptelefoon op doen om te kunnen werken? Kunnen die kantoortuinen niet kleinere kamers worden, met dan nog steeds die flexplekken want iedereen is er maar de helft van de week, maar wel op zo’n manier dat mensen bij elkaar kunnen zitten die ook moeten samenwerken?

Mijn meest productieve tijd was die tijd met de schemerlamp en de muizen in de trui, en ik ging elke dag met plezier naar kantoor. Toen voelde het nog niet alsof we een soort werk producerende varkensflatbewoners waren, maar gewoon mensen die hun werk deden. Ik wil die tijd terug.

Arend Jan Boekestijn is vaak op TV, maar ik ken hem vooral als podcastmaker. Hij maakt onder anderen de podcasts De Wit & De Wereld en Boekestijn & De Wijk, waarin voornamelijk geschat wordt hoe lang het nog gaat duren voor de Russen bij ons aan de grens staan.

Ik mag die man veel te graag voor iemand die ooit voor de VVD in de Tweede Kamer zat. Bovendien heeft hij in zijn politieke leven zoveel flaters geslagen qua uitspraken dat een domme uitspraak van een Kamerlid inmiddels een ‘Boekestijntje‘ heet.

Waarom ik hem zo sympathiek vind, weet ik ook niet. Misschien wel omdat hij een heel aardig gevoel voor zelfspot heeft. Dat op zichzelf is bij mij al bijna genoeg om in het goede boekje te belanden. Bovendien leest hij alles wat los en vast zit en praat hij daar heel aanstekelijk over, heeft hij gevoel voor humor, en beschikt hij over iets dat veel mediafiguren ontbreekt: twijfel. Het lijkt mij ook heel aangenaam om met Arend-Jan Boekestijn een avondje lang in de kroeg ernstig van mening te verschillen over een of andere maatschappelijke kwestie.

Hoe dan ook, hij zei in zijn podcast (De Wit & De Wereld, 1 september) iets dat heel mooi gevonden was. Je zou het zelfs geniaal kunnen noemen. Hij zei:

‘Het mooie van pensioen is dat je eindelijk toekomt aan werken.’

De beste man is dit jaar 67 geworden, en zo is hij dus nu gepensioneerd medewerker van de Universiteit Utrecht. Ik dacht dat hij daar iets deftigs was, hoogleraar ofzo, maar hij gaf gewoon les. Hij was docent geschiedenis. Als je alleen docent bent op een universiteit, ben je eigenlijk een soort onderknuppel. Meestal word je er zelfs uitgewerkt als je na een aantal jaren nog steeds niet gepromoveerd bent, maar de positie van Boekestijn zal wel veilig zijn geweest door alle media-optredens. En toegegeven, hij zal het goed hebben gekund, want hij kan enthousiast vertellen. Hoe dan ook, Arend-Jan is dus met pensioen.

En nu, vindt hij, komt hij eindelijk aan werken toe.

Als wetenschapper (wat hij dus eigenlijk niet blijkt te zijn, als je goed kijkt, de genieperd) moet je een hoop: lesgeven, meedoen aan open dagen, er is een constante druk om te publiceren in wetenschappelijke tijdschriften, scripties en promovendi begeleiden. Terwijl je meestal wetenschapper bent geworden uit nieuwsgierigheid, word je overladen met werk dat neerkomt op corvee.

Vanaf nu wordt onze mediaman betaald om officieel bejaard te zijn. Zo heeft hij meer tijd voor waar hij wel zin in heeft: schrijven, lezingen geven, podcasten. ‘Ik heb nog nooit zo hard gewerkt als nu! Allemaal leuke dingen.’

Ik ga dit citaat nog veel gebruiken, denk ik. Als ik straks (hier daarvoor de tijdlijn) van mijn vermogen kan leven – hoewel niet, zoals Arend-Jan, in een kasteel – ga ik doen wat ik altijd al heb willen doen. Een Boekestijntje doen: veel schrijven, veel lezen, veel reizen in Europa. Misschien begin ik zelfs wel een podcast, als niemand van jullie tegen die tijd die taak heeft opgepakt, potverdikkeme.

En dan vooral veel domme uitspraken doen, natuurlijk.

Het internet op mijn locatie werkt niet mee vandaag, dus dit is een late post, maar gelukkig heb ik een reactie van mijn jaloersmakende gepensioneerde collega die lekker aan het roadtrippen is in de VS en Canada.

Ik stond op het punt om op vakantie te gaan toen ik met haar in een gesprekje belandde over haar pensioen. Het beviel haar goed. Lees hier het eerste deel.

Ik schreef al: ik liet vallen dat ik over drie jaar in dezelfde positie hoop te verkeren. Haar reactie las ik pas toen ik weer terug was van vakantie:

‘Je gaat over drie jaar met pensioen? Ben je daar niet wat jong voor?’ Kijk, daar knapte ik van op. Het vervolg:

De foto zal ik niet meesturen, maar je moet je een prachtig meer voorstellen met een roze-rode zonsondergang en dat is dan blijkbaar het uitzicht van het vakantiehuisje van de familie.

Ik ben nog steeds totaal niet jaloers. Echt niet. Ben je gek.

Ik kwam een paar weken geleden op Instagram een post tegen die steeds grappiger werd naar mate je hem vaker zag. Uiteindelijk lag ik gierend op de bank.

Dit is hem. Je moet er waarschijnlijk voor in de stemming zijn, merk ik nu ik hem terugkijk. Hij past in de trend van een tijd terug, waarin (meestal) vrouwen hun tas overhandigden aan iemand anders, die dan aan de camera liet zien wat er in zat. Maar deze is extra grappig. Voor iedereen die zo’n hekel heeft aan social media dat je ook nu weigert op die link te klikken (groot gelijk), hierbij een impressie.

Twee presentatoren van een Amerikaans radioprogramma zitten op een bank, en de man heeft de handtas van de vrouw op zijn schoot. Het moet gezegd: die handtas is enorm. Het is eigenlijk geen handtas. Het is meer een soort van leren boodschappentas voor een gezin van vier. De vrouw is nog volkomen rustig en zegt: ‘ik weet best wat er in zit.’

Eén voor één haalt de man de spullen uit de handtas en overhandigt ze aan zijn collega. Binnen de kortste keren heeft ze haar armen vol met tubetjes, een borstel, lege waterfles van een liter, papieren, een toilettas, en inmiddels een heleboel gene.

De man gaat verder. ‘Papieren, nog meer papieren, een chequeboekje – voor als je wil gaan shoppen in de jaren negentig, een kam…’ Hij heeft inmiddels zelf ook zijn handen vol. Beiden hebben behoorlijk de slappe lach gekregen. Tenslotte grijpt hij in de tas en moet zo hard lachen dat de eigenaresse van de tas het ook niet meer houdt, terwijl ze nog niet eens weet wat er zo grappig is.

Hij haalt een halve avocado uit haar tas. Een halve. Niet in een plastic zakje, gewoon een losse halve avocado.

Het kan natuurlijk een vooropgezet ding zijn, maar zo ziet het er niet uit. Bovendien zijn er talloze filmpjes met deze strekking. De eigenaren van die tassen beweren altijd dat ze best weten wat er in zit, en dat ze dat allemaal nodig hebben. Als dan het ene idiote ding na het andere uit die tas verschijnt, wordt het een soort steeds verder escalerende slapstick, tot je hikkend op de bank ligt. (Ik wel tenminste, maar ik ben dan ook een simpele ziel.)

Als die tas dan leeg is, blijkt dat bijna niets van dit alles nodig is. Als de eigenaar van die tas eens zou kijken wat ze de komende weken of maanden nodig gaat hebben uit die tas, dan past het waarschijnlijk ook allemaal in haar jaszak.

Dit stuk gaat niet over het te kakken zetten van vrouwen met grote handtassen. Daar ben ik veel te feministisch voor. Alleen al die idiote beauty standards die van vrouwen verwacht worden, gaan gepaard met een hele rits spullen die je elk moment van de dag nodig zou kunnen hebben (makeup, extra panty, allerlei doekjes, weet ik veel). Denk ook aan de karrevrachten aan dingen die je nodig hebt als je kleine kinderen mee op pad neemt. Bovendien moeten mensen gewoon doen waar ze zin in hebben. Al loop je rond met je halve badkamerkast: doe je ding.

Mijn punt gaat niet over de tas, maar over je huis. Je hele huis is net als je handtas. Alleen is wat in je huis rondslingert, nog duurder, groter, en waarschijnlijk ouder dan wat er in je tas zit. Als je dat allemaal niet in je huis had liggen, ademde dat een stuk vrijer. Alles in je huis heb je jezelf ooit op de hals gehaald, en nu zorg je ervoor. Je geeft het ruimte, aandacht en tijd. Ruimte om op te slaan, aandacht iedere keer als je oog erop valt, en tijd omdat je voor die ruimte moet werken.

Ik heb ooit al ernstig ontspuld, maar dat zie je alleen als je weet hoe erg het vroeger was. Het kan nog veel beter. En het gaat ook al steeds beter. Vroeger had ik een permanente stapel tijdschriften die altijd om mij lag te wachten tot ik eindelijk tijd nam om ze te lezen. Nu heb ik die gewoon allemaal afgeschaft, behalve muziekblad OOR. De rest komt gewoon de drempel niet meer over. Hetzelfde geldt voor andere zooi. Hoe minder door de deur naar binnen komt, hoe beter. Scheelt ook een hoop geld.

Maar er is dus nog genoeg rotzooi over, en het is hier bepaald nog geen minimalistisch huishouden. Dat is ook niet meteen nodig, maar beter kan het wel. Als ik afgelopen kerst niet ziek was geweest, had ik weer talloze spullen mijn huis uit gemikt. Ik ga het na mijn vakantie nog eens proberen, gewoon op een luie zondag. Ik neem een kamer of de berging, en dan begin ik gewoon ergens. Dan hanteer ik een nieuwe methode: de handtasmethode. Doen alsof mijn huis een handtas is, die ik overal mee naartoe sleep. Want in mentaal opzicht doe ik dat ook.